Thursday, July 19, 2018   امروز ,   پنجشنبه 28 تير 1397 خورشیدی

جزئیات مطالب  

   
19 خرداد 1391
سالگرد درگذشت دكتر پرويز ورجاوند

19 خرداد 1386،روز درگذشت پرويز ورجاوند

هموند شوراي رهبري و سخنگوي جبهه ملي ايران

  زندگينامه پرویز ورجاوند

 

متولد 1313 در تهران، دکتر پرویز ورجاوند، پس از اتمام دبیرستان با گرایش ریاضی، دوره عالی نقشه برداری را گذراند و در سازمان نقشه برداری مشغول کار شد. سپس به علت علاقه شدید به فرهنگ و تاریخ ایران زمین، دوره سال ششم ادبی را در دبیرستان گذراند و وارد دانشگاه تهران شد. در دانشگاه رشته مورد علاقه اش باستان شناسی را پیگیری و موفق به دریافت لیسانس در باستان شناسی و سپس فوق لیسانس در علوم اجتماعی شد. ورجاوند سپس با استفاده از یک بورس تحصیلی به فرانسه رفت و پس از گذراندن دوره انستیتوی انسان شناسی دانشگاه پاریس و مدرسه عالی موزه لوور، وارد دانشگاه سوربن شد و در آنجا موفق به دریافت مدرک دکترای باستان شناسی با گرایش معماری تاریخی ایران گشت.

فعالیت سیاسی دکتر ورجاوند از سن پانزده سالگی آغاز شد. در شانزده سالگی وی مسئولیت روزنامه «دانش آموز» را برای نیروهای ملی در برابر روزنامه «دانش آموزان» حزب توده به عهده گرفت. وی همچنین از همان زمان در روزنامه پرچمدار و مجله امید ایران به نوشتن داستان و مقاله درباره تاریخ ایران پرداخت. فعالیت او در نهضت ملی شدن نفت باعث شد که پس از کودتای 28 مرداد دستگیر و بازداشت شود. وی در طی مبارزات نهضت ملی تا 1339 که به فرانسه سفر کرد، چند بار بعلت فعالیت های سیاسی خود بازداشت شد.

در فرانسه، ایجاد شاخه جبهه ملی در اروپا را در اتحادیه دانشجویان ایرانی فرانسه مطرح و سرانجام با همکاری شماری از دانشجویان ملی دیگر، جبهه ملی اروپا شکل گرفت که در نخستین کنگره آن، به مسئولیت هیئت اجرایی آن برگزیده شد. در آن دوران روزنامه ایران آزاد را بعنوان ارگان جبهه ملی اروپا منتشر کرد و در ساماندهی کنفدراسیون دانشجویان ایرانی در اروپا نیز نقش چشمگیری داشت.

در بازگشت به ایران دچار دشواری هایی با ساواک شد و هنگام بررسی زمین لرزه بویین زهرا دچار تصادم شدیدی شد که چند ماه او را در حالت فلج بستری کرد. آنگاه در آزمون استادیاری دانشگاه تهران شرکت کرد و قبول شد، ولی ساواک از استخدام او جلوگیری کرد. وساطت برخی استادان برجسته ملی (مانند دکتر سیاسی، دکتر صدیقی، دکتر صفا)، منجر به اجازه تدریس بدون حقوق برای او شد. افزون بر آن، مسئولیت بخش مردم شناسی و ایلات و عشایر  در موسسه پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه تهران نیز به دکتر ورجاوند سپرده شد. ایشان به علت علاقه شدیدی که به فرهنگ و تاریخ ایران داشت، همزمان مسئولیت مرکز آموزش جلب جهانگردان را بر عهده گرفت و زمینه را برای پرورش نیروهای کاردان برای صنعت جهانگردی را فراهم نمود.

پس از تشکیل سازمان حفاظت آثار باستانی، ایشان بعنوان مشاور عالی و مسئول بخش پرورش نیروی متخصص برای نگهداری و بازسازی بافت های قدیمی و مجموعه های باستانی و تاریخی به فعالیت پرداخت که عمده متخصصان معمار و باستان شناس سازمان میراث فرهنگی از دانش آموختگان آن دوره هستند. از جمله فعالیت های موثر ایشان در زمینه میراث فرهنگی، انتشار مجله های باستان شناسی و هنر و فرهنگ و معماری بصورت دو زبانه بود. و دیگر، فعال ساختن بخش پژوهشهای مردم شناسی و ایلات و عشایر بصورت میدانی و افزودن این شیوه به برنامه های باستان شناسی دانشگاه در سطوح کارشناسی و کارشناسی ارشد بود.

پژوهشهای میدانی، بررسیهای باستان شناسی و مشارکت در کاوشهای خود ایشان، زمینه ساز مقاله ها و کتابهای بسیار بوده است که بعنوان مثال، کاوشهای هفت تپه، بیشاپور، تخت سلیمان، و رصدخانه مراغه را که کل مسئولیتش با خود ایشان بود را می توان نام برد.

بررسی ها و مشاوره های ایشان درباره روشهای بازسازی و بازپیرایی شمار زیادی از جایگاه های عمده باستانی کشور مانند تخت جمشید، بناهای دوران صفوی اصفهان، آذربایجان، کاشان، و شمال کشور، تا سال 1357 ادامه داشته که همه آنها در قالب صدها مقاله و رساله در داخل و خارج کشور، بویژه در دانشنامه ایرانیکا، دانشنامه اسلامی، دانشنامه تشیع، دانشنامه بزرگ فارسی و دانشنامه زنان ایران چاپ شده است.

افزون بر آن، دکتر ورجاوند تا کنون بیش از بیست کتاب در زمینه های انسان شناسی، ایلات و عشایر، جغرافیای تاریخی، آثار باستانی مناطق مختلف ایران، سبک شناسی معماری، باستان شناسی و هنر، شیوه مرمت بناهای تاریخی، رابطه فرهنگ و توسعه و غیره نوشته که بچاپ رسیده است. کتاب سه جلدی تاریخ و فرهنگ قزوین از جمله کارهای عمده و ماندگار ایشان بشمار می رود.

فعالیت سیاسی دکتر ورجاوند پس از بازگشت از اروپا در گردهمایی ها، مقاله و مصاحبه ها در چارچوب جبهه ملی ایران در رسانه ها ادامه یافت. هنگام تشکیل دولت موقت انقلاب، به دعوت شادروان مهندس بازرگان برای مدتی سرپرستی وزارت فرهنگ و هنر را به عهده گرفت. بزرگترین چالش ایشان در آن دوران پرآشوب و آشفته، که کوششی فداکارانه و خستگی ناپذیر را می طلبید، حفظ میراث فرهنگی کشور از دست خرابکاران و غارتگران بود. 

در سال 1360، دکتر ورجاوند همراه با شمار زیادی از اعضای جبهه ملی ایران دستگیر و به زندان افتاد. دوره سه ساله زندان چنان اثرات منفی سنگینی را بر تندرستی ایشان گذاشت که تا واپسین روز زندگی با ایشان بود. پس از بسته شدن دفتر مرکزی جبهه ملی ایران و غیرقانون اعلام کردن آن توسط نظام جمهوری اسلامی، ورجاوند و چهل نفر دیگر مبارزه را در چارچوب هیئت حس نیت که همگی اعضای فعال و شناخته شده جبهه ملی بودند، ادامه داد.

دکتر ورجاوند از سال 1358 عضو شورای مرکزی جبهه ملی ایران بود. در سال 1373 به عضویت هیئت اجرایی و در سال 1379 به هیئت رهبری جبهه ملی ایران و سخنگویی برگزیده شد. ورجاوند را می توان به عنوان یک از فعالترین، خوشفکرترین، نوآورترین و پرآوازه ترین عضو جبهه ملی ایران شمرد که میان دوست و دشمن از احترام زیادی برخوردار بود. مرگ نابهنگام و غیرمنتظره او چنان ضربه ای به پیکره جبهه ملی و جنبش ملی ایران زد که هنوز پس لرزه های آن را احساس می کنیم.

دکتر پرویز ورجاوند یک فرزند راستین ایران زمین بود: با سواد، با فرهنگ، هوشمند، خردمند و فداکار. عشق او آزادی، رفاه و سربلندی مردم ایران و بازپس گیری و بازسازی جایگاه ایران در صحنه جهانی و احترام سزاوار ملت ایران در افکار عمومی جهانی بود. ورجاوند همیشه در ذهن ایرانیان خواهد ماند. ورجاوند مردی برای آینده ایران بود که زودهنگام به گذشته پیوست و ایران مردی را که می توانست در سازندگی و باز زنده سازی ایران عزیز مشارکتی بسیار موثر داشته باشد. ولی تخم میهن پرستی که ورجاوند در دل جوانان ما کاشت، اکنون جوانه زده است.

کورش زعیم

بازدید صفحه: 1339
 



درود بر شادروان ورجاوند و شما استاد گرامی آقای زعیم
خزروان
سپاس از مهر شما.

جناب زعیم سرور گرامی، لطف کنید نظرتان را در خصوص مواضع و شخصییت سیاسی آقایان کامبیز و محسن قائم مقام و نیز اسماعیل نوری اعلا بفرمائید. با احترام . تبریز - نجاتی
فتح اله نجاتی
آقاي نجاتي عزيز، من آقايان را از نزديك نمي شناسم، ولي با ديدگاههايشان آشنا هستم. آقاي مهندس قائم مقام و آقاي دكتر قائم مقام برادر و هر دو از هموندان قديمي جبهه ملي ايران در امريكا هستند كه از سال 1963، هنگامي كه دكتر علي شايگان اعلام موجوديت جبهه ملي ايران در امريكا را كرد، عضو شدند. هر دو شخصيت به آرمانهاي جبهه ملي وفادار هستند و پيرو راه مصدق مي باشند؛ و هر دو با من مخالف هستند، دليلش را هم فكر نمي كنم بدانند يا بتوانند توضيح دهند. سايت www.jebhemelli.net متعلق به ايشان است كه از سال 1384 من را بويكات كرده اند و هيچ مطلبي بجز مطالب منفي و هجونامه هاي دوستانشان درباره من را منتشر نكرده اند. در واقع من از ديد ايشان وجود خارجي ندارم يا اينكه يك عنصر نامطلوب هستم. برادران قائم مقام در تهران با آقايان دكتر حسين موسويان و دكتر مهدي مويدزاده هماهنگي كامل دارند. ولي درباره آقاي دكتر نوري علا، ايشان سايت www.newsecularism.com را دارند و شخصيتي انديشمند، ميهن پرست و داراي ذهن سياسي باز و بدون هيچگونه تعصب هستند و هر كس را بر پايه ارزش انديشه هايش ارزيابي مي كنند.

با درود به شما جناب استاد زعیم جناب استاد اگر امکان دارد درمورد ان بخش از تحلیل اقای روشندل که به ایران مربوط می شود و شما با ان موافقید کمی بیشتر توضیح دهید. با سپاس
سعید
من بر اين باور هستم كه گرايش سياست استراتژيك امريكا به سرمايه گذاري روي كشورهاي جنوب خليج پارس براي حفظ امنيت منطقه، اگر براستي چنين است و جنبه موقتي ندارد، بسيار نابخردانه و كوته بينانه است. هيچكدام از دولتهاي آن كشورها باثبات نيستند و بزودي دچار بحران هاي جدي خواهند شد. از سوي ديگر، ايران به ناچار براي تامين نيازهاي خود گرايش بيشتر و بيشتر به سوي روسيه و چين پيدا خواهد كرد و اگر اين گرايش براي مدت طولاني ديگر ادامه يابد ديگر برگشت پذير نخواهد بود، دستكم براي يك دوره حداقل بيست ساله. سياست امريكا باعث خواهد شد كه روسيه و چين هر دو حصور نظامي قابل توجهي در خليج پارس پيدا كنند و بيرون كردن آنها صد برابر دشوارتر از بيرون كردن امريكا و انگستان خواهد بود. ايران هم زيان فاحش در اين معادله خواهد برد.

با درود به شما جناب استاد زعیم جناب استاد نظر شما درباره مقاله زیر چیست؟ با سپاس http://www.radiofarda.com/content/f3_great_powers_conflict_interest_in_persiangulf/24610338.html
سعید
من با تحليل آقاي جليل روشندل در مورد معادلات امنيت در منطقه خليج پارس موافق هستم.

با درود به شما جناب استاد زعیم در مورد بخش مربوط به جدایی بحرین(در مقاله بالا)چه دیدگاهی دارید؟ با سپاس
سعید
بر خلاف مصوبه سازمان ملل در بحرين، هيچ همه پرسي رخ نداد. فقط نماينده ايتاليايي سازمان ملل از شيخ هاي عرب در ميهماني نظرخواهي كرد كه تخلف فاحش از ماموريت او بود. ايران مي توانست هشيارانه به اين تخلف اعتراض كند و حداقل اين استخوان لاي زخم را براي زماني كه "بضاعت" آن را مي داشت حفظ نمايد.

با درودی دیگر بار با تشکراز اطلاعات ذیقیمت شما راجع به زنده یاد  پرويز ورجاوند. بعد از اگاهی از چگونگی سرکوب استعدادها و نواوریهای  پرويز ورجاوند و دیگر نخبگانمان در رژیم جنایتکار پهلوی ٫ خدای را سپاسگزارم که از زندگی و رشد در ان محیط فاسد نجات یافتم . شکرگذارم که با بوجود اوردن  انقلاب شکوهمند اسلامی برهبری فرزانه دوران و تابعیت جبهه ملی و دیگر دانایان٫ این مملکت را به منتها درجه پیشرفت رسانیدند .فراموش نکنیم اگر انقلاب نشده بود هرگز امکان شکوفایی برای  دانایان پیش نمی امد و ما مردم  عوام هم از لحاظ معنوی به اینچنین درجه رفیع انسانی نمیرسیدیم.
 حمید

با درود به شما جناب استاد زعیم جناب استاد نظر شما درباره مطلب زیر چیست؟ با سپاس "اتحادیه اروپا از تحولاتی که در ترکیه می‌گذرد به هیچ وجه خشنود نیست و آن را حرکتی علیه آزادی‌های موجود در اتحادیه اروپا می‌داند، از این رو دیپلمات‌های غربی به شدت از رفتارهای دولت اردوغان انتقاد می‌کنند و می‌گویند که به هیچ وجه نمی‌پذیرند کشوری که داعیه پیوستن به اتحادیه اروپا را دارد، معیارهای لازم برای پیوستن به این اتحادیه را رعایت نکند و به راحتی اصول دموکراسی را زیر پا بگذارد. به گزارش پایگاه خبری تحلیلی میدل‌ایست آنلاین، دیپلمات‌های غربی در گزارش‌های خود به پایتخت‌های اروپایی‌شان بر لزوم فشار به دولت رجب طیب اردوغان برای رعایت آزادی بیان و جلوگیری از برخورد با مطبوعات و رسانه‌های مخالف تاکید کرده‌اند. مارک پیرنی، رئیس سابق هیئت اعزامی اتحادیه اروپا به آنکارا در این باره می‌گوید: «اگر به سلسله تحولاتی که اخیرا در ترکیه رخ داده، بنگریم به روشنی می‌بینیم که یک جریان محافظه‌کار درصدد قبضه کامل قدرت است و اجازه نمی‌دهد که هیچ جریان مخالفی علیه آن شکل بگیرد.» در همین رابطه استفان فولی، مذاکره‌کننده مسئول در توسعه اتحادیه اروپا که به استانبول ترکیه سفر کرده است، از دولت ترکیه خواست که اگر به دنبال عضویت در اتحادیه اروپا است، اصلاحات را در این کشور به طور جدی دنبال کند. وی که در یک کنفرانس خبری در استانبول با خبرنگاران صحبت می‌کرد، در این باره گفت: «در این سفر فرصت را غنیمت شمردیم و نگرانی خود را نسبت به افزایش دستگیری روزنامه‌نگاران، نمایندگان، استادان دانشگاه و دانشجویان به خصوص درباره آزادی مطبوعات و رسانه‌ها به اطلاع مقامات ترکیه رساندیم.» در حال حاضر نزدیک به یک‌صد روزنامه‌نگار و مدافع حقوق بشر به همراه ده‌ها نظامی متهم به توطئه علیه دولت اسلام‌گرای رجب طیب اردوغان، در زندان‌های ترکیه زندانی هستند. نزدیک به پنج ماه پیش جان موریس، یکی از مقام‌های مسئول در اتحادیه اروپا انتقاد شدیدی را متوجه اردوغان کرد و او را متهم ساخت که رسما آزادی بیان را در کشورش زیر پا می‌گذارد و با مخالفانش به شدت برخورد می‌کند. وی در ماه می گذشته نیز انتقادهای خود را علیه دولت اسلام‌گرای ترکیه تکرار کرد و گفت: «برخی مردان سیاسی در ترکیه کارهای ناشایستی می‌کنند که برای اروپایی‌ها به هیچ وجه قابل چشم‌پوشی نیست.» در ماه دسامبر مسئولان ترکیه در برخی شهرهای کردنشین شرق کشور منع آمد و شد اعلام کردند و گفتند که هدف از این کار محافظت مردم این مناطق از حملات هوایی ارتش ترکیه به شورشیان کرد است. این حرکت دولت ترکیه با اعتراض اتحادیه اروپا همراه شد. اخیرا نیز دولت رجب طیب اردوغان قانونی را به تصویب رسانده است که به موجب آن فعالیت اقلیت‌های قومی و دینی و همچنان جریان‌های سکولار محدود می‌شود. این قانون نیز با اعتراض اتحادیه اروپا همراه شده است به گونه‌ای که آن را نقض صریح آزادی‌های فردی و قومی دانسته‌اند و گفته‌اند که چنین قوانینی با روحیه و ماهیت اتحادیه اروپا به هیچ وجه هماهنگی ندارد. در بخشی از این قانون آموزش قرآن در تمامی مدارس ترکیه اجباری می‌شود و دانش‌آموزان باید در پایان دوره ابتدایی، دوره‌ای را نیز در مدارس دینی زیر نظر "امام خطیب" که عموما زیر نظر نهادی است که ائمه جماعات را تربیت می‌کند، ببینند و درباره علوم قرآنی امتحان دهند. منتقدان به این قانون معتقدند که به واسطه این قانون نظام جمهوری سکولار ترکیه که کمال آتاتورک، موسس آن بوده است، زیر سوال می‌رود. قانون دیگری که باعث نگرانی جریان‌های سکولار شده است، این است که دولت وزارتخانه‌ها و نهادهای مربوطه را ملکف کرده است که در تمامی مراکز فرهنگی، سالن‌های تئاتر و اپراهای جدید نمازخانه بسازند و شبکه تلویزیون ملی "تی‌آر‌تی" را نیز موظف کرده است که یک شبکه دینی تلویزیونی تاسیس کند. یک دیپلمات فعال در آنکارا که نخواست نامش فاش شود در این باره گفت: «جامعه مدنی در ترکیه وجود دارد ولی کسی صدایشان را نمی‌شنود. یعنی اجازه نمی‌دهند که صدایشان شنیده شود. بیشتر رسانه‌ها به طور مستقیم یا غیر مستقیم تحت کنترل کامل حزب عدالت و توسعه که از سال 2002 بر کشور حکومت می‌کند، است در حالی که مخالفان ناتوان از هر گونه فعالیتی در برابر آن هستند.» وی همچنین گفت: «در ترکیه افراد بسیاری به دلیل آزادی بیان محاکمه می‌شوند. مثلا فاضل سای که یک اندیشمند ترکیه‌ای است و از شهرت جهانی برخوردار است به دلیل توهین به مقدسات محکوم به یک سال و نیم حبس در زندان شده است.» این دیپلمات می‌گوید: «مساله این نیست که چرا او را محاکمه کرده‌اند بلکه بر عکس آن‌چه نگران‌کننده است این است که رسانه‌های نزدیک به حکومت مثل الصباح این حرکات را حرکاتی شجاعانه و دلیرانه توصیف می‌کنند. اخیرا رجب طیب اردوغان اعلام کرده است که درصدد ساخت مسجد عظیمی در استانبول است که از همه نقاط شهر امکان دیدن آن وجود داشته باشد. یک دیپلمات اروپایی ساکن در استانبول که او نیز نخواست نامش فاش شود، در این باره می‌گوید: «همه نشانه‌ها حاکی از آن است که حکومت ترکیه به رهبری رجب طیب اردوغان به دنبال ساخت پروژه‌ای قومی – اسلامی است که بیش از همه یاد دوران عثمانی را زنده می‌کند.» وی همچنین می‌گوید: «اردوغان به سه دلیل انگیزه لازم برای پیش بردن چنین پروژه‌ای را دارد، اول از همه از ناحیه امریکا می‌تواند ترکیه را به تبدیل به کشوری الگو کند که پیشتاز نگرش اسلام معاصر است، دوم پر کردن خلاء سیاسی در جهان عرب در نبود کشورهای صاحب فکر و مهمی چون عراق و مصر و سوم بحران‌های متعددی که اروپا دست به گریبان است و این فرصت را به ترکیه می‌دهند که بتواند بیش از همیشه عرضه اندام کند".
سعید
دشواري در تركيه اين است كه ميان دو انديشه و دو هدف متضاد گير كرده است. از يكسو براي كسب احترام جهاني و چيره شدن بر انگهاي قومي و مذهبي مرتبط با امپراتوري بسيار خشن و خونريز عثماني تلاش مي كند به اتحاديه اروپا بپيوندد؛ از سوي ديگر، ريشه هاي انديشه بازسازي امپراتوري قومي ترك هنوز بسيار قوي است. در اين بازسازي نمي توانند جمعيت بزرگ كردان را ترك بدانند. آنها هنور تركهاي كوهستان هستند و از بسياري حقوق شهروندي محروم. نمي توانند بيش از 1 ميليون ارمني و مسيحي متظاهر به اسلام را كه ترس حكومت فقط در خانه مسيحي هستند بپذيرند، نمي توانند كشتار يك ميليون و نيم ارمني خاور آناتولي (ارمنستان بزرگ) و قتل عام دهها هزار مسيحي غرب كشور (يونيه) را اقرار كنند تا اتحاديه اروپا باور كند كه اين حكومت ديگر آن ذهنيت عثماني را ندارد. از سوي ديگر، براي اينكه يك گام از گروههاي اسلامي تندرو جلوتر باشند، خود را مجبور مي بينند كه مدرسه هاي قران تاسيس كنند و مسجدهاي بزرگ نمايشي بسازند. اينهم اتحاديه اروپا را نگران مي كند. بنابراين، هوشمندي سياسي و راهبردي داود اوغلو كه او را كيسينجر تركيه مي خوانم، بزودي به بن بست خواهد خورد.

نوشته: رضا تقی زاده واکنش تند شیخ نشین ابوظبی به دیدار خانگی احمدی نژاد از جزیره ایرانی ابوموسی و به همین مناسبت گردهمایی اضطراری روز سه شنبه وزرای خارجه شش کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس در دوحه را میتوان بیش از اصرار امارات به تکرار ادعای کهنه حدود ملی علیه ایران، به خشم کشورهای عربی از توافق اتمی روز ١٤ آوریل در استانبول نسبت داد توافق های کلی ایران و کشورهای موسوم به گروه ١+٥ در استانبول که با استقبال محسوس جامعه جهانی روبرو شد، نارضایتی های آشکاری را در جمع کشورهای عربی و همچنین نزد دولت اسرائیل برانگیخت نتانیاهو- نخست‌وزیر اسرائیل، روز بعد مراتب نارضایتی خود را از مثبت خواندن گفتگوهای استانبول و اعلام تاریخ و محل دور بعدی مذاکرات، با صراحت بروز داد کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس، ضمن اختیار کردن سکوت در قبال مذاکرات استانبول، دیدار هدف‌دار و برنامه ریزی شده روز ١٠ آوریل احمدی‌نژاد از جزیره ایرانی ابوموسی را بهانه ابراز خشم خود قرار دادند امارات ضمن ارسال نامه اعتراض به سازمان ملل، سفیر خود را به بهانه مشورت از تهران فراخواند. در صورت برخورداری از حمایت کافی و داشتن بضاعت لازم، امارات میتوانست علاوه بر احضار سفیر خود از تهران، به اخراج سفیر ایران مبادرت ورزد بی تصمیمی و تردید اعراب در مورد برگزاری جلسه اضطراری وزرای خارجه خود نیز، کشورهای عرب حاشیه جنوبی خلیج فارس تا آخرین لحظه، نه در مورد دستور مذاکرات و نه حتی در مورد تاریخ و محل برگزاری جلسه فوق العاده خود، به نتیجه واحد نرسیدند روز یکشنبه ابتدا تعدادی از سفرای کشورهای عضو شورای همکاری‌های خلیج فارس جلسه‌ای در منامه پایتخت بحرین تشکیل داده و ضمن طرح پاره‌ای موضوعات حاشیه‌ای منجمله ضرورت پیگیری تصمیمات اجلاس ماه دسامبر این شورا، و تأکید بر افزایش همکاری‌های فی مابین، مسائل مربوط به جلسه اضطراری وزرای خارجه را نیز مطرح ساختند امارات ظاهرأ با هدف جلب پشتیبانی بیشترعربستان، خواستار تشکیل جلسه در ریاض بود. عربستان که در روز برگزاری اجلاس اتمی استانبول پذیرای اردوغان نخست‌وزیر ترکیه بود، به دلیل اولویت بیشتر بحران سوریه و بمنظور پرهیزاز افزایش تنش در خلیج فارس، برگزاری جلسه در محل دیگری را با انعکاس خبری محدودتر به میزبانی خود ترجیح میداد تاریخ برگزاری جلسه نیز ابتدا سه شنبه، سپس به چهارشنبه ١٨ آوریل، و بالاخره به روز سه شنبه ١٧ آوریل موکول و محل برگزاری آن نیز بجای ریاض، در دوحه مرکز قطر تعیین شد طبیعت ادعای ارضی امارات جزایر سه گانه تنب کوچک، تنب بزرگ، و ابوموسی، که دارای تعدادی سکنه عرب تبار است در سال ١٩٧١ بار دیگر به ایران بازگشت. تا آن تاریخ، دولت بریتانیا به عنوان قدرت استعماری، هفت شیخ نشین ابوظبی، دبی، شارجه، عجمان، فجیره، راس‌الخیمه، ام‌القوین در حاشیه جنوبی خلیج فارس و سه جزیره ایرانی و بحرین را هم در اشغال خود داشت ایران پیش از خروج نیروهای بریتانیا از خلیج فارس، با همه‌پرسی پیرامون استقلال بحرین و جدایی از خود رضایت داده بود؛ درعوض مصمم بود که جزایر سه‌گانه را بار دیگر در اختیار بگیرد باز پس‌گیری بحرین، در آن زمان خارج از بضاعت ایران بود. از سویی این بازپس‌گیری در صورت تحقق، تعادل استراتژیکی منطقه خلیج فارس را نیز دستخوش تغییر میساخت. قدرت‌های بزرگ نیز به ایجاد این تنش و تغییر ژئوپولیتیکی ناشی از آن رضایت نمیدادند جهان همچنان در شرایط جنگ سرد بود و اتحاد شوروی توسعه نفوذ کمونیسم در آب های خلیج فارس و تشکیل دولت های اقماری در یمن و مسقط و عمان را دنبال میکرد. ایران بمنظور اعمال سیطره خود در آب های خلیج فارس و توسعه تدریجی آن به اقیانوس هند نیازمند زمان و ادامه پشتیبانی غرب بود در این مجموعه از شرایط انتقالی، تثبیت حاکمیت ایران در جزایر سه‌گانه و دست شستن از بحرین تا حدود زیادی عملگرایانه بنظر میرسید استقرار نظامی در جزایر در روز ٢٩ ماه نوامبر سال ١٩٧١ و یک روز پیش از خروج رسمی (وهماهنگ شده) بریتانیا از منطقه، ایران با اعزام ٣ هزار نیروی ورزیده و یک ناوگان بزرگ هاورکرافت و هلیکوپتر در جزیره ابوموسی مستقر شد مفهوم حقوقی استقرار این نیرو پیش از خروج رسمی و در زمان حضور اسمی بریتانیا در منطقه، بازپس‌گیری خاک خود از نیروهای بریتانیا و پذیرفتن این انتقال از سوی کشور اشغالگر بود راس‌الخیمه بعد از تشکیل و اعلام استقلال، مدعی دو جزیره تنب بزرگ و تنب کوچک شد و شیخ نشین شارجه نیز مدعی جزیره بزرگتر ابوموسی. حاکم شارجه که در آن زمان شیخ نشین فقیری را در اختیار داشت، در قبال تعدیل دعاوی خود به دریافت ١٫٥ میلیون دلار مستمری سالیانه از ایران تا سه سال رضایت داد؛ بیش و کم شبیه توافقی که دولت تزاری روسیه در برابر آلاسکا با آمریکا به عمل آورد، با این تفاوت که تمامی اسناد تاریخی موجود حاکی از مالکیت تاریخی ایران بر جزایر سه گانه است سابقه تاریخی از زمان پایان جنگ ایران و عراق، موضوع جزایر سه گانه در نگاه امارات و پاره‌ای از کشورهای عرب حاشیه جنوبی خلیج فارس حساسیت تازه ای یافته است پیش از خاتمه جنگ و بیش از امارات، کشورعراق و دولت صدام مدعی «عربی بودن جزایر سه گانه» و متعهد «آزاد ساختن» آنها شده بود. دولت بریتانیا نیز با گرم و سرد کردن تنور تغییر نام خلیج فارس هر از گاهی افزایش و کاهش این تنش را موجب میشد با قدرت گرفتن مالی امارات و بعد قطر و پشت سر نهادن موج تغییر رژیم های فامیلی عرب در خلیج فارس که در فاصله سال های ٢٠٠٣ تا ٢٠٠٥ دستور کار دولت وقت آمریکا بود، فشار کشورهای عرب علیه ایران افزایش یافت در سال ٢٠١٠ عبدالله بن زیاد- وزیر خارجه امارات، تا آنجا پیش رفت که بازپس‌گیری جزایر سه گانه را توسط ایران با اشغال غزه و جنوب لبنان توسط اسرائیل مقایسه کرد واکنش اخیر امارات به دیدار احمدی‌نژاد از جزیره ایرانی ابوموسی نیز بیشتر از این جهت جلب توجه میکند، که بازدید هاشمی رفسنجانی در سال ١٩٩٢ از جزیره ابوموسی، چنین بازتابی نزد اماراتی ها نیافت اختلاف های درونی اعراب واقعیت این است که اختلاف های حدودی ارضی مابین حاکمان شیخ نشین ها که در طول سال های اخیر پاره‌ای امیرنشین شده اند (امارات) و امیرنشین‌هایی که خود را پادشاهی میخوانند (بحرین) و کشورهای سلطان نشین (عمان) و یا پادشاهی خانواده سعودی در عربستان، از اختلاف های جداگانه آنها با ایران کمتر نیست عربستان با کویت و قطر و یمن، قطر با بحرین، عمان با امارات و امارات در درون خود با خود، دارای اختلاف حدود ارضی اند. در سال گذشته نیروهای گارد ساحلی قطر بر سر اختلاف پیرامون جزیره "حوار" که مورد ادعای قطر و بحرین است، یک ماهیگیر بحرینی را به قتل رساندند و تعداد زیادی را دستگیر و زندانی کردند قطر اخیرأ تهدید کرد که در صورت ادامه رفتار بحرین پیرامون جزیرۀ "حوار"، از کشیدن شاخه دوم راه استراتژیکی که عربستان را به جزیره بحرین متصل میکند و از اتصال قطر به بحرین خودداری خواهد کرد این در حالی است که عربستان پیش از انقلاب، قسمت بزرگی از اختلافات حدود مالکیت خود در خلیج فارس را با قبول مالکیت ایران بر جزیره "فارسی" با تهران حل کرده است جزیره "فارسی" در خط مستقیم با جزیره ابوموسی در بخش شرقی آب های خلیج فارس قرار گرفتهو کنترل ایران بر خط کشتیرانی در منطقه را تکمیل میکند در عمل، دعاوی ارضی امارات بر سه جزیره ایرانی، تنها دستاویز تبلیغاتی برای اعمال فشار بر جمهوری اسلامی است، تا داشتن انتظار واقعی تغییر در مالکیت آن و یا امید به واگذاری ناممکن جزایر به راس‌الخیمه و شارجه خط قرمز ایران از نظر ایران، سه جزیره یاد شده، که ایران حتی طرح موضوع آن در مراکز حقوق جهانی را نیز مخالف با حق حاکمیت ملی خود تلقی میکند، خط قرمزی است پررنگ‌تر از برنامه اتمی آن کشور جزایر سه گانه بخشی از ثابت‌های ماندگار و پایه‌های اصلی تمامیت و دفاع ملی ایران در آب های خلیج فارس محسوب میشود. در حالی که حتی بمب اتمی مفروض نیز در صورت تولد، تنها یک متغیر در استراتژی دفاع ملی ایران و تحت شرایطی خاص قابل چشم پوشی است. نکته اساسی دیگر، وضعیت دفاعی و آسیب پذیری‌های امارات در صورت رویارویی جدی با ایران است. اگر کشور اسرائیل بدون همراهی آمریکا قادر به هجوم نظامی مؤثر علیه ایران نیست، امارات و مجموعه کشورهای عضو پیمان همکاری‌های خلیج فارس نیز با وجود برتری اسمی تجهیزات مدرن نظامی که در اختیار دارند، بدون حمایت و مشارکت آمریکا، قادر به اشغال جزایر ایرانی در آب های خلیج فارس و حفظ درازمدت آن نیستند آمریکا نیز در شرایط جاری به هیچ وجه از چنین تلاشی پشتیبانی سیاسی نیز نخواهد کرد، چه رسد به حمایت و مشارکت نظامی بی‌شک، این اختلاف ها، تا سال ها و شاید تا دهه‌های آینده، همچنان ادامه خواهد یافت. چنانکه اختلاف های ایران و عراق نیز حتی بعد از امضاء پیمان الجزیره در سال ١٩٧٥، در سال ١٩٨٠ دوباره زنده شد در مقایسه با امکانات امارات، ایران در خلیج فارس برخوردار از امتیازهای بزرگی است. قدرت ناشی از ثروت حبابی و متکی بر تجارت امارات از اهمیت این امتیاز ها، منجمله وسعت خاک، جمعیت چند ده برابری، مالکیت تمامی نوار شمالی خلیج فارس و در اختیار داشتن تمامی جزایر آن از ابتدای تنگه هرمز تا منتها‌الیه حدود شرقی از ساحل شمالی تا خط میانی آب، نمی کاهد استفاده بهتر از ذخایر عظیم نفت و گاز ایران نیز دیر یا زود، بازگشت به موقعیت ٣٠ سال پیش ایران در منطقه را اجتناب ناپذیر میسازد کشورهای بزرگتر و یا ثروتمندتر عرب خلیج فارس مانند عربستان، کویت و قطر، هریک به دلیل یا دلایلی همکاری و همزیستی با ایران را، با مصالح عالی‌تر خود همسو می بینند عربستان نیازمند حفظ امنیت خلیج فارس برای ادامه صادرات نفت خام تولیدی از میدان عظیم نفتی "الغوار" است و قطر نیازمند همکاری با شریک خود ایران برای ادامه تولید مشترک از منبع عظیم گاز پارس جنوبی و آمریکا مصمم به حفظ امنیت کشتیرانی در آب های خلیج فارس و ارسال نفت خام الغوار و گاز مایع پارس جنوبی به بازارهای خارجی از این لحاظ، ادامه دعاوی امارات پیرامون جزایر سه گانه تنها به تکرار آن در اجلاس‌های رسمی اعراب و صدور بیانیه‌های مشابه ختم میشود و از این حدود فراتر نخواهد رفت. جلسه روز سه شنبه در دوحه نیز استثنایی بر این قاعده نخواهد بود با درک این موقعیت، بخصوص در وضعیت کنونی صادرات محدود شده نفت خام، ایران میتوانست به بهانه اعتراض در امور داخلی، سفیر خود را از امارات فرا خوانده و یا حتی در اقدامی مشابه با حرکت سال گذشته بحرین در قبال جمهوری اسلامی، خواستار بازگشت سفیر امارات از تهران بشود. در طرح دعاوی پیرامون سه جزیره ایرانی خلیج فارس، امارات در درون و بیرون از اتحادیه، تنها به در بسته میکوبد
سعيد
نخست اينكه در استانبول توافقي صورت نگرفت. تنها توافق اين بود كه مذاكرات را ادامه بدهند و نيز اينكه جمهوري اسلامي نشان داد كه از موضع سخت خود كمي عدول كرده است. البته كشورهاي حاشيه خليج پارس بدشان نمي آيد كه يك رويارويي محدود با ايران صورت بگيرد تا آنها بتوانند با پشتيباني غرب جزيره هاي سه گانه تصاحب كنند و شايد در خوزستان هم شورش براه بياندازند. اختلافات ميان اميرنشين ها و عربستان و عمان و يمن درست است و اينكه دولتهاي قبيله اي و خانوادگي در شبه جزيره عربستان در مسير تغييرات بنيادين قرار گرفته اند هم درست كه من بارهاي به آن اشاره كرده ام. مطالب آقاي تقي زاده همانهاست كه من بارها و حتا در پاسخ به پرسشهاي شما گفته ام و من هم همين باور را دارم.

با درود به شما جناب استاد زعیم جناب استاد نظر شما درباره مقاله زیر از اقای دکتر رضا تقی زاده چیست(به خصوص بخش مربوط به جدایی بحرین)؟ با سپاس http://www.persian.rfi.fr/%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%88%D8%A8%D8%AF-20120417/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87
سعيد

شما می توانید نظر خود را در مورد این مطلب بنویسید

   
 : نام ونام خانوادگي
 : توضیحات

کد امنیتی را در کادر زیر وارد نمائید
 
   
   
 

      



 

جستجو در سایت

 

 

فهرست موضوع ها

 

      جمهوری اسلامی
      انتخابات در ایران
      حقوق بشر در ایران
      سیاست خارجی ایران
      اقتصاد ایران
      میراث فرهنگی و تاریخی
      کورش بزرگ
      پاسارگاد و تخت جمشید
      دموکراسی و سکولاریسم
      جنبش های ملی ایران
      جنبش ملی کردن نفت
      جبهه ملی ایران
      چهره های ملی ایران
      بحران هسته ای ایران
      خلیج پارس
      دریای مازندران
      سازمان ملل متحد
      شورای امنیت
      شورای حقوق بشر
      دیوان کیفری بین المللی
      یونسکو
      آسیای میانه و قفقاز
      خاور میانه
      خاور دور
      اروپا
      امریکای شمالی و جنوبی
      درباره من
      فرتور ها (عکس ها)
      English
 
 
 

 پیشنهاد ها و نوآوری ها

 

کلیه حقوق این وب سایت مربوط به کوروش زعیم ،محفوظ می باشد و هرگونه کپی برداری فقط با ذکر منبع مجاز می باشد